Music Talk: Billy Joel – Leningrad มิตรภาพข้ามพรมแดนในช่วงสงครามเย็น

เมื่อพูดถึง Billy Joel นักร้องนักแต่งเพลงชื่อดังชาวอเมริกัน เจ้าของฉายา “Piano Man” ตามชื่อหนึ่งเพลงฮิตของเขา เพลงที่คนมักจะนึกถึงเป็นเพลงแรกๆ คงหนีไม่พ้น Uptown Girl, Just the Way You Are, Piano Man และ Goodnight Saigon

ทว่ามีอีกเพลงหนึ่งที่ไม่ค่อยถูกพูดถึงมากนัก แต่งดงาม น่าประทับใจไม่แพ้เพลงดังๆ เลย

เพลงนั้นคือ “Leningrad”

เนื้อเพลงของ Leningrad บอกเล่าเรื่องราวของคนสองคน หนึ่งคือวิคเตอร์ ซึ่งเกิดในสหภาพโซเวียต ส่วนอีกคนหนึ่งเป็นคนอเมริกัน ทั้งสองต่างก็เกิดในช่วงสงครามเย็น

แน่นอนว่าคนอเมริกันในเพลงนั้นคือตัว บิลลี่ โจเอล นั่นเอง

ในปี 1987 บิลลี่ โจเอล เป็นศิลปินอเมริกันคนแรกที่เดินทางไปแสดงในสหภาพโซเวียต เขาได้พบกับวิคเตอร์ ซึ่งเป็นตัวตลกละครสัตว์ ณ กอร์กี้ปาร์ค กรุงมอสโกว ด้วยโชคชะตาบางอย่าง ทั้งสองได้กลายเป็นเพื่อนกันในเวลาต่อมา

ดังนั้นเพลงนี้จึงเขียนขึ้นจากเรื่องจริงของบิลลี่ โจเอล และวิคเตอร์ในเพลงก็มีตัวตนจริงๆ

ทั้งสองยังได้โคจรมาพบกัน ในคอนเสิร์ตของบิลลี่ โจเอล เมื่อปี 2015 ที่ผ่านมาด้วยค่ะ

นอกจากความน่าซาบซึ้งใจในเรื่องราวอันเป็นที่มาของตัวเพลงเองแล้ว หากมองให้ดีก็จะเห็นว่า ในเนื้อเพลงนี้ ก็ยังมีการสอดแทรกแทรกเรื่องราวในหน้าประวัติศาสตร์ ณ ช่วงเวลานั้นเอาไว้มากมายทีเดียว

Victor was born
The spring of 44
And never saw
His father anymore
The child of sacrifice
Child of war
Another son who never had
A father after Leningrad
Went off to school
And learned to serve his state
Follow the rules
And drank his vodka straight
The only way to live
Was drown the hate
The Russian life was very sad
And such was life in Leningrad

ท่อนแรกของเพลงบอกเล่าเรื่องราวของวิคเตอร์ ผู้เกิดในฤดูใบไม้ผลิของปี 1944 เขาเป็นเด็กที่เกิดในช่วงสงคราม และไม่เคยได้พบพ่อของเขาเลย หลังจากเหตุการณ์เลนินกราด

เหตุการณ์นั้นคือการปิดล้อมเลนินกราด (Siege of Leningrad) โดยกองทัพนาซี ตามแผนของฮิตเลอร์ที่ต้องการยึดเมืองนี้ ซึ่งสุดท้ายก็ไม่สำเร็จ อย่างไรก็ตาม การปิดล้อมครั้งนี้กินเวลานานกว่า 900 วัน และมีผู้เสียชีวิตกว่า 1 ล้าน 5 แสนราย เนื่องจากความหนาวเย็น และความอดอยาก

I was born in 49
A cold war kid in the McCarthy times
Stop ’em at the 38th parallel
Blast those yellow reds to hell
Cold war kids were hard to kill
Under their desks in an air raid drill
Haven’t they heard we won the war
What do they keep on fighting for?

บิลลี่ โจเอล เกิดในปี 1949 ในยุคของ Joseph McCarthy วุฒิสมาชิกอเมริกันผู้ทรงอิทธิพลในยุคนั้น เขาเป็นแกนนำลัทธิล่าแม่มดในยุคสงครามเย็น มีผู้คนมากมายที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นสายลับของโซเวียต ถูกกวาดล้างนำตัวไปขังคุก หรือแม้แต่ประหารชีวิต ซึ่งในจำนวนนี้มีทั้งสายลับจริงๆ และแพะที่ถูกใส่ความ

เส้นละติจูดที่ 38 องศาเหนือ เป็นเส้นขนานในแนวนอน ที่แบ่งประเทศเกาหลีเป็นสองส่วนหลังสิ้นสุดสงครามเกาหลี

ส่วน Yellow Red หรือสีเหลือง-แดง นั้น เป็นสัญลักษณ์ของคอมมิวนิสต์นั่นเอง

Victor was sent
To some red army town
Served out his time
Become a circus clown
The greatest happiness
He’d ever found
Was making Russian children glad
When children lived in Leningrad.

กองทัพแดง เป็นชื่อเรียกของกองกำลังติดอาวุธ ถูกก่อตั้งขึ้นหลังการปฏิวัติรัสเซีย โดยพรรคบอลเชวิก ในปี 1917 เพื่อกวาดล้างกลุ่มระบอบเก่า โดยสีแดงนั้นมาจากสีของคอมมิวนิสต์

The children lived in Levittown
Hid in the shelters underground
Til the soviets turned their ships around
Torn the Cuban missiles down
And in that bright October sun
We knew our childhood days were done
I watched my friends go off to war
What do they keep on fighting for?

Levittown เป็นชื่อโครงการชุมชนบ้านพักอาศัยสำหรับครอบครัวทหารผ่านศึก สร้างขึ้นโดยบริษัท William Levitt & Sons หลังสงครามโลกครั้งที่ 2

ส่วน Cuban Missile หรือ วิกฤติการณ์ขีปนาวุธคิวบา เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในช่วงเดือนตุลาคม ปี 1962 และถือว่าเป็นเป็นเหตุการณ์สำคัญมากครั้งหนึ่งในช่วงสงครามเย็น

เวลานั้นอเมริกาที่หวาดกลัวการแพร่หลายของคอมมิวนิสต์ ได้ส่งเจ้าหน้าที่ CIA เข้าไปทำปฏิบัติการลับ เพื่อพยายามแทรกแซงคิวบาที่ปกครองโดยรัฐบาลฟิเดล คาสโตร แต่ไม่สำเร็จ

ต่อมา อเมริกาเข้าติดตั้งฐานปล่อย Jupiter MRBMs ขีปนาวุธพิสัยกลางติดหัวรบนิวเคลียร์ ในตุรกีและอิตาลี ฝ่ายโซเวียตที่ยอมไม่ได้ จึงแอบเข้าไปติดตั้งขีปนาวุธ R-12 (SS-4) และ R-14 (SS-5) ในคิวบาบ้าง

ระหว่างนั้นทางอเมริกาเองก็ได้ยินข่าวประปรายแต่ไม่มีหลักฐานอะไรชัดเจน จนกระทั่งเครื่องบินสอดแนม Lockheed Martin U-2 ได้ถ่ายภาพจากบริเวณฐานยิง R-14 ที่ซาน คริสโตบัล ทางตะวันตกของคิวบา

เมื่อเห็นภาพถ่าย เคเนดี้ ซึ่งเป็นประธานาธิบดีขณะนั้นจึงเรียกประชุมด่วน เคเนดี้ตัดสินใจหลีกเลี่ยงการบุกคิวบา เพราะจะเป็นเหมือนไฟเขียวให้โซเวียตเข้ายึดเบอร์ลิน และพันธมิตรอาจจะมองว่าอเมริกาเป็นคนเริ่มจุดชนวนสงคราม ดังนั้นการบุกเต็มกำลังเลยไม่ใช่ทางเลือกที่ดี แต่ก็ต้องทำอะไรสักอย่าง

สุดท้ายเลยทำตามข้อเสนอของโรเบิร์ต แมคนามาร่า ด้วยการส่งกองเรือรบไปปิดกั้นทางทะเล และเปิดการเจรจา ซึ่งกินเวลานานกว่า 2 สัปดาห์ ทั้งสองฝ่ายได้ข้อสรุป โดยที่จะรัสเซียถอนขีปนาวุธจากคิวบา แลกกับการที่อเมริกาถอนขีปนาวุธจากตุรกี และสัญญาว่าจะไม่รุกรานคิวบา

อย่างไรก็ตาม เรื่องขีปนาวุธที่ตุรกีเป็นข้อตกลงลับที่ไม่ได้แถลงต่อสาธารณะ จึงทำให้ชาวรัสเซียมองว่าเป็นการเจรจาที่เสียเปรียบ ความนิยมของครุสซอฟจึงเสื่อมถอยลง

So my child and I came to this place
To meet him , eye to eye and face to face
He made my daughter laugh
Then we embraced
We never knew what friends we had
Until we came to Leningrad.

และแล้วในปี 1987 บิลลี่ โจเอล ก็มาเยือนสหภาพโซเวียต
เขากับลูกสาวมาเดินเล่นในกอร์กี้ปาร์ค ณ กรุงมอสโกว

ที่นั่นเอง ที่มิตรภาพอันยาวนานระหว่างคนสองคน จากสองขั้วอำนาจได้เริ่มต้นขึ้น

-จบ-

References:
http://oknation.nationtv.tv/blog/russky/2008/01/18/entry-1
https://en.wikipedia.org/wiki/Siege_of_Leningrad
https://prachatai.com/journal/2016/04/65408
https://en.wikipedia.org/wiki/Joseph_McCarthy
https://en.wikipedia.org/wiki/38th_parallel_north
https://en.wikipedia.org/wiki/Red_Army
http://ushistoryscene.com/article/levittown/
https://news.nationalgeographic.com/news/2013/08/130805-korean-war-dmz-armistice-38-parallel-geography/
https://th.wikipedia.org/wiki/วิกฤตการณ์ขีปนาวุธคิวบา

Related Posts